Kategori: Makaleler

Resimde Kanon Nedir? Sanatın Altın Oranlı Dünyasına Yolculuk Bir tabloya baktığınızda neden bazı resimler size kusursuz gelir? Renkler, çizgiler, oranlar öylesine uyum içindedir ki gözlerinizi ayıramazsınız. İşte bu “kusursuzluk hissi” tesadüf değildir. Sanat tarihinin en eski sırlarından biri olan “kanon”, resim sanatının görünmeyen pusulasıdır. Gelin, hem verilerle desteklenmiş bilgilerle hem de tarih boyunca sanatçıların ilham veren hikâyeleriyle bu kavramın büyüsünü birlikte keşfedelim. Kanon Ne Demek? Sanatta Ölçünün, Oranın ve Dengenin Adı “Kanon” kelimesi, köken olarak Yunanca kanon yani “ölçü, kural, standart” anlamına gelir. Resim sanatında ise kanon, ideal güzelliği veya estetik uyumu yakalamak için belirlenmiş ölçü ve oranlar bütününü ifade…

Güvence Bedeli Ne Zaman Yatar? Psikolojinin Işığında Güven, Beklenti ve Kontrol Duygusu Bir psikolog olarak en çok merak ettiğim şeylerden biri, insanların neden “beklerken” bu kadar huzursuz olduğudur. Beklemek, insan zihni için sadece bir zaman sorunu değil, bir kontrol sorunudur. “Güvence bedeli ne zaman yatar?” sorusu da aslında yalnızca finansal bir merak değil, insanın güven, belirsizlik ve hak ediş duygularını yansıtan bir psikolojik sürecin ifadesidir. Bu yazıda, bu soruyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele alacağız. Beklemek: Zamanın Psikolojisi Güvence bedelinin yatma süreci, teknik olarak belirli prosedürlere bağlıdır. Ancak psikolojik olarak bu süreç, belirsizlikle başa çıkma becerimizin bir testidir.…

MSÜ Yaş Sınırı Kaç? Sadece Bir Sayı Değil, Bir Eşitlik Meselesi Toplumun gözünde “yaş sınırı” genellikle teknik bir konudur. Fakat Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) söz konusu olduğunda, bu sınır sadece bir yaş aralığı değil; kimlerin hayal kurabileceğini, kimlerin temsil edileceğini, kimin “hazır” sayıldığını belirleyen bir toplumsal aynadır. Bu yazı, “MSÜ yaş sınırı kaç?” sorusundan öteye geçip, o sayının ardındaki sosyal adalet, cinsiyet eşitliği ve çeşitlilik boyutlarını konuşmak isteyenler içindir. MSÜ Yaş Sınırı: Resmî Çerçeve ve Gerçek Hayat Arasındaki Mesafe Güncel uygulamalara göre MSÜ’ye girecek adayların yaş sınırı genellikle 20 yaşını doldurmamış olma kuralına dayanır. Yani adaylar lise mezunu oldukları yıl…

Gümüşova Ne Zaman İlçe Oldu? Bir Toplumsal Kimliğin Psikolojisi Bir psikolog olarak her zaman şunu merak ederim: İnsanlar yalnızca birey olarak mı dönüşür, yoksa toplumlar da tıpkı insanlar gibi gelişim evrelerinden mi geçer? Gümüşova’nın ilçe oluş hikâyesi de tam olarak bu sorunun canlı bir örneğidir. Çünkü bir yerleşimin “ilçe” unvanını alması, yalnızca idari bir karar değil, toplumsal bellekte derin bir “kimlik değişimi”dir. Tarihsel Gerçek: Gümüşova’nın İlçe Oluşu Gümüşova, 1991 yılında çıkarılan bir yasa ile Düzce’ye bağlı ilçe statüsüne kavuştu. 1999 depremi sonrası Düzce’nin il yapılmasıyla birlikte Gümüşova da bu yeni idari yapının içinde yer aldı. Bu tarihsel süreç, yüzeyde yalnızca…

Kapitalizm Ne İster? Eşitlik, Emek ve Çeşitlilik Arasında Bitmeyen Bir Sorgu Kapitalizm… Kimi için refahın anahtarı, kimi içinse adaletsizliğin en derin kaynağı. Fakat ne olursa olsun, modern dünyanın temel düzenleyicilerinden biri. Hepimizin hayatını doğrudan şekillendiren bu sistem, yalnızca ekonomik bir yapı değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinden kültürel çeşitliliğe, sosyal adaletten bireysel özgürlüklere kadar geniş bir etki alanına sahip. Peki, kapitalizm aslında ne ister? Sadece daha çok kâr mı? Yoksa daha karmaşık, daha insani bir şey mi arzuluyor? Kapitalizmin Temel İsteği: Büyüme ve Süreklilik Kapitalizmin kalbinde çok net bir arzu yatar: büyüme. Üretim artsın, tüketim sürsün, sermaye biriksin… Bu döngü…

Kanunun Ruhu Ne Demek? Metinden Öte, Hayatın Tam İçinden Bir Rehber Bir kanun maddesini okurken “Tamam, kelimeler böyle diyor ama aslında amaç ne?” diye düşündünüz mü? İşte o merakın tam kalbinde “kanunun ruhu” var. Bugün, hukuk metninin arkasındaki niyeti, değerleri ve hedefi birlikte konuşalım; kah kahve eşliğinde, kah günlük hayattan örneklerle, samimi bir sohbete dönüşsün. “Kanunun ruhu” kısaca: metnin arkasındaki amaç, değer ve adalet duygusu. “Ruh” Nereden Geliyor: Lafızdan Maksada “Kanunun ruhu”, kanunun sadece kelimelerinden (lafzından) ibaret olmadığını, bu kelimelerin hangi problemi çözmek, hangi değeri korumak için yazıldığını hatırlatan bir kavramdır. Kökleri, hukuk düşüncesinde amaçsal (teleolojik) yorum geleneğine uzanır. Bir…

Ajans Ne Anlama Gelmektedir? Antropolojik Bir Bakış Bir Antropoloğun Gözünden: Ajansın Kültürel Derinliği Ajans

61 Ne Demek Küfür Olarak? Bir Psikoloğun Meraklı Bakışıyla İnsan Davranışlarının Şifreleri Bir psikolog olarak, insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken en çok ilgimi çeken şeylerden biri, dilin duygusal ve kültürel anlam katmanlarıdır. Bir kelime, bir sayı, hatta bir sembol bile bazen bir topluluğun ortak bilincinde bambaşka bir anlama bürünebilir. İşte bu yüzden, “61 ne demek küfür olarak?” sorusu yalnızca bir merak unsuru değil, aynı zamanda bir sosyal ve bilişsel çözümleme alanıdır. Sayıların Duygusal ve Kültürel Yükü 61 sayısı, Türkiye’de özellikle bazı bölgelerde mizahi veya alaycı bir küfür çağrışımı kazanmıştır. Aslen Trabzon’un plaka numarası olan bu sayı, zamanla bir grup kimliği sembolü…

Tokat Almus Ormandibi Eski Adı Nedir? Edebiyatın Belleğinde Bir İsim Arayışı Bir edebiyatçı için her kelime bir kapıdır; ardında tarih, ses, duygu ve anlam yatar. İsimler ise bu kapıların anahtarıdır. Bir yerin adı, yalnızca coğrafi bir tanım değildir — o, bir halkın hafızasıdır. Tokat Almus Ormandibi de bu anlamda sadece bir yerleşim değil, bir hikâyedir. “Tokat Almus Ormandibi eski adı nedir?” sorusu, kulağa bir coğrafya sorusu gibi gelse de, aslında geçmişle kurulan edebi bir diyalogdur. Çünkü her eski ad, bir anlatının, bir kimliğin, bir zamanın yankısıdır. — İsimlerin Şiirselliği: Coğrafyadan Kimliğe Bir köyün, bir kasabanın veya bir ormanın eski adı;…

Kan Davası Nereden Gelir? İnsan Doğasının Derinliklerinden Toplumsal Yapıya Bilimsel Bir Yolculuk İnsan davranışlarının kökenlerini anlamaya çalışan biri olarak, “Kan davası nereden gelir?” sorusu her zaman zihnimi kurcalamıştır. Bu yalnızca bir kültürel gelenek ya da tarihsel bir alışkanlık değil; aynı zamanda biyoloji, psikoloji, antropoloji ve sosyolojinin kesişim noktasında duran karmaşık bir olgudur. Gelin bu yazıda, kan davasını “ilkel” bir alışkanlık olarak küçümsemeden ama onu romantize etmeden, bilimsel bir mercek altında inceleyelim. — Kan Davası Nedir? Basit Tanımdan Evrimsel Anlama Kan davası, bir bireyin veya ailenin uğradığı haksızlık ya da cinayetin intikamını almak için fail veya onun ailesine karşı yürüttüğü sürekli…